ÇAM KESEBÖCEĞİ (THAUMETOPOEAPİTYOCAMPA )

Türkiye'de Akdeniz ikliminin etkisi altında bulunan sıcak yörelerde yaygındır. Marmara, Ege, Akdeniz, ve Karadeniz Bölgelerinde yaşamaktadır. Karadeniz sahili boyunca uzanan yörelerde belirgin olarak güneye bakan sıcak yamaçları tercih eder. Yayılış alanında çam ( Sarıçam, Karaçam, Fıstık çamı ve Halep çamı ) ve sedir türlerinde zarar yapmaktadır. Tırtılların iğne yapraklarını yiyerek zarar yapar. Ağacın iğne yapraklarının tükenmesi halinde civarındaki ardıçlarla da beslenir. Zararı özellikle ağaçlandırma alanlarında ve doğal gençliklerde etkilidir.

Generasyon süresi 1 yıldır. Bir generasyon süresi içerisinde dört dönem bulunmaktadır. Bunlar:
• - Ergin dönemi (Kelebek)
• - Yumurta Dönemi
• - Larva dönemi (Tırtıl)
• - Pupa dönemi (Krizalit)
Zararlı bu dönemlerden İlk üçünü toprak dışında sonuncusunu toprak içinde geçirmektedir. Toprak içindeki pupa döneminin 1- 4 yıl sürebildiği saptanmıştır.

Ergin kelebekler Temmuz ayında topraktan çıktıktan sonra çiftleşir. Yumurta koymak için aynı kından çıkan iki yaprağı birleştirerek bunların üzerine mısır koçanı şeklinde 300 kadar yumurta dizerler. Yumurtalarını dış etkilerden korumak için, yumurtanın etrafım sayısı 900 bulan pullarla kapatırlar. Bu pullar çatıya dizilen bir kiremit örtüsünü andırmaktadır.

Yumurta dönemi 30 - 45 gün arasında değişir. Yumurta' dan Eylül ayında çıkan 1 - 2 mm. Büyüklüğündeki genç tırtıllar, salgıladıkları sıvı ile çok gevşek büyüme özelliği olmayan derilerini değiştirirler. Çam kese böcekleri 5 kez deri değiştirirler. Gündüzü toplu halde yuvada geçiren tırtıllar gece yuvadan çıkarak iğne yapraklan yerler. Olgun tırtılların boyu 35 - 40 mm dir. Karınlarının alt tarafı sarı renktedir. Tırtılların üzerinde bol miktarda iki renkli kıl mevcuttur. Bu kıllar yanlarda beyaza yakın sarı, sırtta ise açık kahverengidedir. Bu sarı kıllar insan vücudun da yakıcı ve kaşındırıcı bir etki yapmaktadır.

Tırtıl dönemi iki kısımda incelenebilir. Birincisi yumurtadan çıkış ve üçüncü gömlek değiştirmeye kadar geçen süredir. Bu dönemde tırtıllar ağaç üzerinde sık sık yer değiştirirler, bu yer değiştirme ağacın güneş alan kısımlarına ve tepeye doğru olur. Üçüncü gömlek değişiminden sonra tepe sürgünü veya oraya yakın dal çatalları arasında sabit kışlık keselerini örerler. Bu Ekim-Şubat arasıdır. Bundan sonra ikinci dönem başlar. Buda üçüncü deri değişiminden krizalitleşme İçin toprağa inmeye başladıkları zamana kadar geçen dönemdir.

Nisan ayında olgunlaşan tırtıllar yuvadan çıkarak bir sıra halinde tren katarı gibi ağaçtan İner ve toprağa girerek krizalitlesin Çam keseböceğî krizalitleri diyopaz halinde 4 sene toprak altında kalabilmektedir.

Mücadelesi:

• - Tırtıl döneminde keseler dal makasları ile kesilerek toplatıldıktan
sonra ormandan en az 50 m uzaklığa bırakılır.

• - Böceğin geniş alanlarda kitle üremesi halinde, tırtıllara karşı mide ve
temas zehirli ilaçlar kullanılır.

• - Kuş yuvaları asmak suretiyle yöredeki kuşlar korunur. Ayrıca asalak
ve yırtıcıları ile biyolojik mücadele yapılır.