MOTORSPORLARI VE İLKYARDIM

“ KAZALARDAN SONRA YARALININ BOYNUNU KORUYUNUZ.”
Motorsporları son yıllarda ülkemizde giderek yaygınlaşıyor. Türkiye Otomobil ve Motorsporları Federasyonu çok başarılı organizasyonlara imza attı. Önümüzdeki aylarda daha büyük ve başarılı çalışmalar devam edecek.
Yarışlar sırasında zaman zaman istenmeyen kazalar olabilir. Bu kazalardan sonra alınacak  önlemler  doğru  ve  yerinde yapılırsa, insan yaşamını tehlikeye sokabilecek bu kazaların etkileri azaltılabilir.
İlkyardım, kazadan sonra olay yerine acil sağlık görevlisi / ekibi gelene kadar geçen sürede yapılan girişimlerdir. Bu girişimler ilaçsız ve tıbbi araç gereç yardımı olmadan yapılan girişimlerdir.
Kazalardan sonra görülen ölümlerin %5’i ilk 5 dakikada olur. Geri kalanı da ½ saat, 1 saat, 2 saat ve 2-3 gün sonra ortaya çıkar. Dolayısıyla bilinçli ilkyardım ve bunu takip eden, doğru organize edilmiş Acil Tıp Sistemi sayesinde kazalardan sonra görülen ölüm ve yaralanmalar yarı yarıya azaltılabilir.
Kazadan sonra, eğer olay yerinin yakınındaysanız ya da bizzat kazanın içindeyseniz bazı noktalara dikkat etmeniz gerekir:

• İlkyardım konusunda eğitiminiz yoksa yaralıya dokunmayın.
•  Kazayı öncelikle acil sağlık ekibine haber verin ve kaza yerine profesyonel sağlık ekibi çağırın. Gerekli durumlarda kurtarıcı, itfaiye, çekici gibi profesyonellerin de kaza yerine ulaşması çok önemlidir. Ancak, öncelikle acil sağlık ekibinin kazaya müdahalesi, insan sağlığı açısından çok değerlidir. Diğer kurtarıcılar da acil tıp doktoru, paramedik ve diğer acil sağlık ekibi tarafından yönlendirilmelidir.
• Yardım gelene kadar çevre ile ilgili tedbirler alın: Çalışmakta olan aracın kontağını kapatın ve anahtarını korumaya alın. Araçtan sızan benzin ve benzeri yanıcı-patlayıcı maddelere karşı uyanık olun. Çevrede toplanan kişilerin sigara içmesine engel olun. Aracın önüne ve arkasına uyarı işaretleri koyarak diğer araçların kazaya uğramasına engel olun.                                             
•  Araç  içinde  sıkışıp  kalan   yaralı   varsa   yardım gelmeden çıkarmaya çalışmayın. Yardım gelene kadar yaralıyı güven verici sözlerle sakinleştirmeye çalışın.               
• Yaralı bilinci kapalıysa “Temel Yaşam Desteği” uygulaması ile havayolunu açın; nefesini kontrol edin - nefes alıp vermiyorsa 2 tam kurtarıcı nefes verin ve nabzını kontrol ederek nabız alamadıysanız göğüs masajına başlayın.
• Unutmayın! İlkyardım ve temel yaşam desteği konusunda eğitiminiz yoksa yaralıya dokunmayın.                                                         
• Yaralının     boynunun    korunması         çok önemlidir.  Boyunda bulunan omur kemiklerinin arasından sinir ve dalları geçer. Yaralı bir kişide eğer boyun kemiklerinde kırık ya da çatlak varsa, taşınma sırasında boyun korunmaz ve kontrolsüz hareketlerle sarsılırsa bu kırık ya da çatlak daha büyük bir kırık haline gelir.  Böylece bu kırık, keskin bir bıçak halini alıp sinir dalını tamamen veya kısmen keser. Bu da yaralının çok basit bir kazadan sonra bile yanlış taşınma nedeniyle sakat kalmasına yol açabilir. Acil Tıp Derneği, araçlarda boyunluk bulundurulmasını ve bunun zorunlu hale gelmesini önermektedir. Bir kazadan sonra boyunda kırık olabileceği düşünüldüğünde ya da şüphelenildiğinde yaralının hastaneye taşınması sırasında boyunluk takılması ve böylece Acil Servise taşınması gerekmektedir. Elinizin altında boyunluk yoksa, boynun korunmasını bir havlu, ceket, battaniye, kazak ile de yapabilirsiniz. Yaralının boynunun etrafına bu saydıklarımdan birini dolayarak boynu koruma altına alabilirsiniz.          
• Yaralının hoyratca hareket ettirilmemesine özen gösterin ve aracın içinden çıkarırken bacaklarında, kolunda, sırtında, belinde ya da boyun kemiklerinde kırık olabileceğini düşünün.                
• Herhangi bir kanama varsa yapılacak ilkyardım, bu kanamayı durdurmak için üzerine temiz bir bez yardımıyla bastırmaktır.
• Olay    yerine      profesyonel      ekip    geldiğinde    yaptıklarınızı   kısaca özetleyin.