KIRIKLAR
Doğrudan veya dolaylı darbeler ve bükülmeler sonucu kemik bütünlüğünün bozulmasına kırık denir.
KIRIK TÜRLERİ
- Açık kırıkta kırık bölgesine yakın deri dokusu yaralanmıştır.
- Kapalı kırıkta deri dokusu yaralanması yoktur.
Nedenleri:
- Trafik kazaları,
- Spor kazaları,
- Düşmeler,
- Ateşli silah yaralanmaları,
- Sert cisim darbesi, sert yüzeye vurmak vb.
Belirtileri:
- Ağrı, hassasiyet,
- Şekil bozukluğu,
- Hareket kısıtlılığı,
- Şişlik, morluk,
- Çıtırtı sesi,
İlkyardım:
- İlkyardımı kaza yerinde yapın. Hastayı başka yere taşımayın.
- Kanama ve şok varsa gerekli önlemleri alın.
- Açık kırıklarda kemik uçlarını yerine getirmeye çalışmayın. Kemikler hangi pozisyonda duruyorsa, o durumda tamponlarla destek yapın.
- Acil Servise götürün. (ön kolda kırık şüphesi varsa kolun hareketsiz hale getirilmesi için bir magazin kullanabilirsiniz.)
ÇIKIK
Bir eklemi oluşturan parçaların yer değiştirmesiyle, normal eklem ilişkisinin bozulmasına çıkık denir. Çıkıkta eklem bağları ve eklem kapsülü yaralanması olur. Nedenleri kırıkla aynıdır.
Belirtileri:
- Ağrı,
- Şişlik, morluk,
- Hareket kısıtlığı,
- Şekil bozukluğu.
İlkyardım:
- Çıkık kemiği, yerine yerleştirmeye çalışmayın.
- Çıkık eklemi, bulunduğu pozisyonda sabitleyin ( Bkz: Sayfa ....).
- Çıkık bulunan bölgeyi mümkünse kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
BURKULMA
Eklemin normal hareket sınırını aşan bükülme ve gerilmesiyle, eklem bağlarının zedelenmesi veya yırtılmasına burkulma denir.
Belirtileri:
- Ağrı, hassasiyet,
- Şişlik, morluk,
- Hareket kısıtlığı,
İlkyardım:
-Yaralıyı hareket ettirmeyin.
-Plastik bir torba içine konulmuş buzu bir beze sarın ve burkulan bölgeye soğuk uygulama yapın.
-Burkulma ayak bileğindeysa, altına 2-3 yastık koyarak ayağı yükseltin.
-Burkulmuş bölgeye masaj yapmayın; hareket ettirmeyin, eklemi sabitleyin.
-Yaralanma burkulma gibi görülse de, çıkık veya kırık olabileceğini unutmayın. Aksi isbat edilene kadar kırık olabileceğini düşünün. Acil Servise gitmesini sağlayın.
SARGILAR
- Üçgen sargı,
- Rulo sargı,
- Özel sargı.
Üçgen sargı:
1. Askı
2. Kafa sargısı
3. Çene sargısı
4. Gövde sargısı
5. Omuz sargısı
6. Kesik kol-bacak sargısı
7. Dirsek sargısı
8. Kalça sargısı
9. Katlı sargı
10. Tespit sargı.
Rulo sargı (bandaj):
1. Pamuk sargı
2. Elastik sargı
3. Yapıştırıcı sargı
4. Rulo gazlı bez
Özel sargılar:
Korseler, triko, elastik ağ sargı, vb…
Ateller:
1.Tespit atelleri
a)Sert ateller: Tahta, metal, plastik, tel, karton, arabalarda bulunan güneşlikler. Baş - boyun için boyunluk.
b)Yumuşak ateller: Şekillendirilmiş şişebilen plastik, sünger.
2.Traksiyon atelleri
|